2002 | Emosionele Onbevoegdheid: Onkunde en Gebrek aan Omgee Kan Dieper Verwond as Siekte

Ek verstaan emosionele intelligensie as 'n persoon se vermoë om hul eie emosies te herken, te bestuur en te reguleer op maniere wat ander nie benadeel nie. Sulke mense is geneig om empatie te toon, kalmte in gespanne ruimtes te bring en betekenisvolle, ondersteunende verhoudings te bou. Maar dan is daar diegene wat ek as emosioneel ongeletterd beskou: daardie mense wie se woorde en houdings 'n gebrek aan bewustheid, sensitiwiteit en sorg het. Ek het geleer om hulle te vermy waar ek kan. In hierdie herinnering het ek albei teëgekom.

Ek is twee dae na die groot skrik van die chaotiese hartritme uit die kliniek ontslaan, net betyds vir my jonger seun se besoek vir die 2001 Kersvakansie. Alhoewel ons sedert die begin van die kanker-ellendes telefonies met hom in aanraking was, het hy die ergste beproewinge misgeloop. Ek dink nie hy het op daardie stadium die diepte van die trauma besef wat sy sibbes ervaar het nie.

Om na so baie jare al drie my kinders weer onder my dak te hê, al was dit net vir 'n paar dae, was 'n groot vreugde. Nadat die seuns destyds teruggetrek het Kaapstad toe, het ek en Karen die beste van die feestye probeer maak, maar daar was altyd 'n leemte wat nie gevul kon word nie, want die seuns was nie daar nie.

Hierdie vakansie sou die ideale tyd gewees het om 'n paar misverstande tussen ons uit die weg te ruim en sodoende 'n nouer band te smee. Ons was egter nie gretig om hierdie kosbare paar dae saam te bederf deur te tob oor die swaarkry van die vorige paar maande nie. Ons het ook geen begeerte gehad om te praat oor die jare wat ons nie saam was nie, of oor alles wat die oorsaak van die verwydering was nie. Ons wou net hierdie tyd saam geniet. Ongelukkig gaan sommige geleenthede verby en word nie sommer weer herhaal nie. Ons sou in sommige opsigte baie later eers 'n paar onnodige struikelblokke tussen ons opklaar.

Na afloop van die paar vakansiedae is albei seuns terug Kaapstad toe. Karen het haar laaste jaar op skool begin, en ek kon uiteindelik self werk toe ry. Maar eers het ek afsprake met die kardioloog en die onkoloog gehad.

Volgens die kardioloog het my bloedtoetse getoon dat my cholesterol baie hoog was, en hy het vir my 'n voorskrif vir cholesterolpille gegee. Ultraklank skandering het 'n versakte hartklep aangetoon, maar met die opvolgbesoek na ses maande het dit gelyk asof hierdie probleem vanself opgelos is. Ek het behandeling met die lae-dosis beta-blokker wat ek voorheen gebruik het om my hart in ritme te hou, hervat, en dit was die laaste wat ek gesien het van die aantreklike man wat so bewonder is deur die dames in die waakeenheid.

Die onkoloog het 'n vyfjaar-kursus Tamoxifen vir my voorgeskryf, 'n behandeling wat bedoel was om die terugkeer van die estrogeenreseptor-positiewe borskanker waarmee ek gediagnoseer is, te voorkom. Ek is ook bevorder van driemaandelikse na sesmaandelikse ondersoeke by die onkologiekliniek.

Beide die problematiese menstruele siklusse en skeelhoofpyne wat my voorheen geteister het, het uit my lewe verdwyn toe ek die mastektomie en daaropvolgende chemoterapiebehandeling gehad het. Toe ek my motor weer self kon bestuur en my loopbaan kon hervat, het ek fisies en geestelik baie sterker gevoel.

Ek was siek en sat daarvan om pal hoed te dra, veral gedurende die hoogtepunt van 'n baie warm Afrika-somer. Ek was verheug toe ek ongeveer vier maande na my laaste behandeling die nuwe haargroei bemerk het, maar toe moes ek met ingroeiende hare worstel. Terwyl ek van een vergadersaal na 'n ander by die werk geloop het, het ek gewoonlik oor die loopbrug geglip om op die naaste toiletsitplek neer te val, my hoed af te ruk en my jeukerige kopvel te krap. Karen het probeer om my te help deur die ingroeiende hare met 'n naald of 'n skeermeslemmetjie uit te grawe, maar dit het veroorsaak dat ek sere op my kopvel ontwikkel het en ek moes 'n stinkende salf gebruik om infeksie te bestry.

Dit was gedurende hierdie tyd dat ek Annie ontmoet het (nie haar regte naam nie, maar een wat ek vir hierdie storie gekies het). Sy was 'n pragtige vrou, klein van postuur, maar met 'n dinamiese persoonlikheid. Sy het ook by die bank gewerk waar ek in diens was, maar in 'n ander afdeling.

Ons het altyd in een van die rookkamers ontmoet wat ons werkgewer voorsien het in ooreenstemming met die nuwe rookwette. Annie het my een dag in die hoek van die rookkamer opgemerk waar ek heimlik probeer het om my jeukerige kopvel onder die hoed te krap. Sy het nader gekom om haarself voor te stel en dadelik vir my gesê om die hoed af te haal en op te hou om my te steur aan nuuskierige mense wat na my kaal kop staar. Ek het net gelag; ek was nie so dapper nie. Ek wou 'n alledaagse lewe hê, onthou? Dit het ingesluit om hare op my kop te hê en mense wat nie na my staar nie, en ek het dit gehaat om vrae oor my siekte te beantwoord. Vir die tydperk terwyl ek nie daardie soort privaatheid kon hê nie, sou die hoed moes deug.

Vanaf die eerste keer wat ons ontmoet het, het ons hegte vriende geword en het ons so gereeld as moontlik in een van die rookkamers of in die kafeteria ontmoet. Ek is nie 'n spirituele persoon nie, en Annie was ook nie, maar toe sy 'n paar maande later onverwags met kanker gediagnoseer is, het ons albei gewonder of ons ontmoeting net bloot toevallig was. Terwyl ek reeds besig was om te herstel, het ek probeer om haar so goed as moontlik te ondersteun gedurende die moeilike tyd van haar diagnose en chemobehandeling.

Ons was albei geskei en het stil geleef. Ons het meestal gesels oor ons mislukte huwelike en hoe moeilik dit was om vriende te maak sonder om die verkeerde soort aandag te trek. Mans het in daardie dae steeds geskeide vroue as 'n wettige teiken vir onwelkome toenaderings beskou. Naar, maar waar.

Die bank het altyd 'n wye verskeidenheid kursusse en besprekings aangebied, waar ons nuwe hanteringsmeganismes bespreek het en ondersteuning gebied is in ons daaglikse pogings om ons koppe geestelik en fisies bo water te hou. Bankwese is 'n stresvolle werk op die beste van tye, en ons het breedvoerig van hierdie dienste gebruik gemaak. Sonder dat ons dit so beplan het (weer toeval?) het ek en Annie albei 'n bespreking oor emosionele intelligensie bygewoon, aangebied deur 'n eksterne maatskappy.

Een van die punte van bespreking het gewentel om die verskynsel dat mense wat aan emosionele en geestelike probleme ly, ook geneig is om die slagoffer te word van fisiese siektes. Een persoon het die mening gebied dat "mense met siektes soos kanker VRA vir hierdie siektes as gevolg van hul eie stommiteite en onvoldoende innerlike krag." Ek en Annie het albei geglo dat emosionele nood, soos chroniese stres, angs of hartseer, ook fisiese siekte kan veroorsaak. Ons eie lewens was 'n bewys van daardie feit. Maar wie VRA vir hierdie siektes? Ons was albei diep seergemaak deur die oneerbiedige en onnadenkende manier waarop die argument aangebied is, en ons het stilweg die lesingsaal verlaat. Nie lank daarna nie het Annie aan kanker beswyk, en ek huil steeds wanneer ek die skok in haar oë by die aanhoor van daardie giftige uitspraak onthou.

Hooffoto: KI-illustrasie van emosionele ongeletterdheid wat voortspruit uit innerlike chaos en verlore konneksie, wat lei tot verbale uitdrukkings wat seermaak en frustrasie veroorsaak.