Ek sien weer helder ná my tweede katarakoperasie en lensvervanging, en dis is 'n onbeskryflike seën en 'n vreugde wat nie in woorde uitgedruk kan word nie. Soms is dit die klein dinge wat ons die meeste waardeer — soos om die woorde op 'n bladsy weer duidelik en maklik te kan lees.
Dit is 'n enorme seën om so goed te kan sien ná al die jare waarin ek met swak sig gesukkel het. Ek is ongelooflik dankbaar. Ek kan alles op my rekenaarskerms en my selfoon lees sonder om die lettergrootte-instellings te verander. Vir die eerste keer hoef ek nie te raai wat die klein skermpies op my mikrogolfoond, lugbraaier, skottelgoedwasser, wasmasjien of slimfoon vir my probeer sê nie. Voorheen moes ek die instellings uit my kop leer of my dogter roep om my in die kombuis en waskamer te help. Nou kan ek dit alles self lees. En ek het nie 'n bril nodig om dit te doen nie.
Ek kan TV kyk sonder om die draad van die storie te verloor, want nou kan ek die onderskrifte vinnig genoeg lees. Natuurlik gebruik ek steeds my gehoorapparate om na die dialoog te luister, maar, vreemd genoeg, voel dit asof ek beter kan hoor noudat ek beter kan sien. Wel, dalk is dit net wensdenkery. Ek dink die waarheid is dat ek oor die jare geleer het om lippe te lees, en daarom kan ek die dialoog soveel beter "hoor". Enige ander verduideliking is te vreemd om selfs te oorweeg.
Die oogarts het genoem dat hy gewoonlik lense voorskryf om sy ouer pasiënte te help om verder te sien. Dit maak seker sin, want op my ouderdom lees ek nie meer die talle dokumente en geskrewe verslae wat deel van my werkslewe was nie. Die klem het verskuif na die omgewing, die sementtrappe in die tuin, aankomende verkeer en al daardie struikelblokke wat kan veroorsaak dat ek val en myself dalk beseer.
Maar…
Aangesien ek so goed op al my groot en klein skerms kan lees, het ek natuurlik ewe onnosel aangeneem dat ek ook koerante en boeke sonder 'n bril sou kon lees, solank die drukwerk nie te klein is nie. Ek het heeltemal uit die oog verloor dat die agtergrondbeligting van 'n skerm dit baie makliker maak om te lees as swart drukwerk op 'n dowwe papierbladsy.
Dit is al baie jare sedert ek 'n regte boek gelees het, dit wil sê, een met papierbladsye wat mens met die hand moet omblaai. Toe ons in 2015 na die kus verhuis het en na 'n kleiner woning moes trek sodat al ons besittings in 'n woonstel met drie slaapkamers sou pas,het ons al ons boeke aan die plaaslike biblioteek geskenk. Omdat ons geweet het dat ons die meeste van ons tyd op die strand of bloot buite in die natuur sou deurbring, en omdat ons oor rekenaars en e-lesers beskik het, het ons gedink dat boeke nie meer 'n belangrike rol in ons lewens sou speel nie. Wat dit aanbetref, was ons nie verkeerd nie.
Maar…
Sedert ons in 2024 na Gauteng teruggekeer het, het ek weer begin lees. Geeneen van die brille wat voorheen vir my voorgeskryf is, het meer behoorlik gewerk nie. Ja, ons het 'n biblioteek met baie boeke, en nog baie meer is beskikbaar deur ons aanlyn biblioteek. En ja, potgooie en oudioboeke is ook beskikbaar, maar soms kry ek die drang om 'n "regte boek" te lees. Maar om te lees met 'n bril wat nie meer sy werk doen nie, is ontmoedigend en uitputtend.
En toe, baie onlangs, het twee dinge gebeur. Dinge wat met boeke te make het. My skoonsuster het vir my die boek *The Devil Wears Prada* vir my verjaardag gegee. Een van my blogvriende het ook 'n resensie geskryf oor *Friends* deur Fredrik Backman. Ek het dadelik *Friends* bestel, wat as 'n "Black Friday"-spesiale aanbod op Amazon beskikbaar was. 'n Geskenk van my aan myself. Dit het die volgende dag by my hek aangekom.
Die oorweldigende opgewondenheid toe ek *Friends* ontvang en oopgemaak het… en die verpletterende teleurstelling toe ek besef die druk is veels te klein om met my nuwe konvekse lense gemaak vir versiendheid te lees het my byna geknak. Ek het op my rakke na *The Devil Wears Prada* gesoek en dieselfde teleurstelling ervaar. Klein druk. Geen manier waarop ek dit kon lees nie.
Ek het op my bed gesit en vir meer as 'n uur lank smartlik en lelik gehuil. Toe onthou ek hoe gefrustreerd my arme ma geraak het weens haar verswakkende sig. Sy was reeds in haar negentigs en het in 'n versorgingsoord vir bejaardes gewoon toe ek aanbied om vir 'n nuwe bril vir haar te betaal. Daardie bril was duur. Baie duur. Die oogkundige het verduidelik dat, selfs met daardie bril, sy hoogstens 40% sig sou hê. Sy was te oud (en ek te arm) om dieselfde katarakoperasie te oorweeg wat ek pas, danksy my mediese fonds, die voorreg gehad het om te ondergaan.
Ek het in 'n vorige blog geskryf oor haar stryd met hierdie probleem: hoe sy ander inwoners se brille gegaps en aangepas het in die hoop om een te vind wat haar beter sou laat sien, en hoe sy, in haar frustrasie, die nuwe bril waarvoor ek betaal het, met 'n plaveiselsteen stukkend geslaan het.
Eers nou, toe ek self met dieselfde probleem te kampe gehad het, het ek werklik besef hoe gefrustreerd en ongelukkig sy moes gewees het.
Ek is jammer, Ma. Ek is so jammer vir my onnadenkende gebrek aan begrip.
Hierdie besef het my net nog harder en meer smartlik laat huil, totdat my dogter ingestap en die oorsaak van my diepe wanhoop ontdek het. Sy het my sonder seremonie in die motor gelaai, en ons is daar weg om 'n leesbril, soos deur die oogarts aanbeveel, oor die toonbank te gaan koop. Ek was nie oortuig dat so 'n eenvoudige leesbril my ellende sou kon beëindig nie.
Maar dit het gewerk!
Ek kan nou plat op my rug in die bed lê en my boeke verslind, net soos in my jonger dae, solank die beligting net sterk genoeg is.
En toe volg daar nog ’n klein openbaring.
Vanoggend het ons ons maandelikse kruideniersware gaan koop. Ek het nooit besef hoe afhanklik ek van my dogter geword het vir hulp met alledaagse dinge nie. Vir die eerste keer in jare kon ek self die etikette op die produkte lees wat ek wou koop. Sy hoef nie meer die pryse op die klere wat ek aanpas, vir my voor te lees nie.
Ek het weer ’n paar trane in die paskamer gestort, maar hierdie keer was dit trane van vreugde.
Toe dit tyd word om te betaal, het ek, soos gewoonlik, die hele proses by die betaalpunt aan haar oorgelaat. Sy het toegang tot al my kaarte en betaal gewoonlik vir my aankope met my kaart. As ek kontant nodig het, gaan sy na die OTM om dit vir my te trek.
Terwyl sy besig was om my trollie te laai, vir die kruideniersware te betaal en kontant te trek, het ek sommer net rondgedwaal, soos ek vroeër altyd gedoen het. Dit was eers terwyl ek gewag het dat sy die transaksies afhandel, dat dit tot my deurgedring het: ek sou dit alles self kon doen! Behalwe natuurlik dat ek nie die geringste idee het hoe ’n betaalpunt werk nie! Ek sal haar moet vra om dit vir my te wys die volgende keer as ons gaan inkopies doen.
Daar is 'n oogkundige in die winkelsentrum, en ek het 'n kennisgewing in hul venster opgemerk wat oogtoetse vir bestuurderslisensies aanbied. Mens kan net instap, geen afspraak is nodig nie.
Dit is nog 'n ding wat my geweldig frustreer het, dat ek vir ‘n lang ruk nie self kon bestuur nie, maar noudat ek weer behoorlik kan sien, wil ek die beperking op my rybewys laat verwyder. Die lisensie is nog geldig tot 2029, en ek moet die beperking laat verwyder om vir versekeringsdekking te kwalifiseer ingeval ek in 'n ongeluk beland.
Ek het aan die dame by die ontvangs verduidelik dat ek onlangs 'n katarakoperasie ondergaan het, en gevra hoe lank ek moet wag voordat ek die toets kan aflê. Ek moet my oë natuurlik tyd gee om te genees voordat ek hulle aan die toets onderwerp. Sy het gesê ek kan aan die einde van die komende maand terugkom.
Sy het seker gewonder oor die trane wat oor my wange gerol het, maar ek het nie gestop om dit te verduidelik nie. Ek was so bly dat ek amper huppelend teruggegaan het na die betaalpunt, waar my dogter besig was om die betaling af te handel.
Ek het weer soos 'n volledige mens gevoel. Oud, ja, maar steeds in staat om dinge self te doen. Steeds onafhanklik, tot 'n sekere mate.
Geen trane meer nie. Net 'n groot glimlag.
Fotobeeld: KI-Illustrasie van 'n aanhaling: Soms is dit die klein dinge wat ons die meeste waardeer — soos om die woorde op 'n bladsy weer duidelik en maklik te kan lees.
Opdatering: Opdatering: Lees oor hierdie laaste oomblik van die reis op my Facebook (dit is 'n openbare plasing): https://www.facebook.com/photo/?fbid=29447398674863640







Ai dis hartroerend, Hester! Ek is so bly vir jou
Dankie Bytjie. Dankie dat jou vingers gekruis was vir my. Ek is so bly dis nou agter die rug.
Sjoe die vertelling het nou regtig my hart goed gedoen. Dis SO n irritasie om met swak sig te sukkel!!! Ek is nou op die Trifocal stadium – ekt nou sommer weer hoop.
Trifocal – dit klink ingewikkeld! Ek is so bly om van my menigte brille ontslae te wees!
Wat ‘n wonderlike vertelling! Dogters se waarde is ver bo dié van korale …
Umm – dis Tannie Frannie wat gesels.
O ja, ek stem 100% saam. Ek wens ek het ‘n beter verhouding met my ma gehad, want ten spyte daarvan dat ek haar liggaamlik versorg het, voel dit nou vir my asof ek geestelik so ver van haar af geleef het – ek het haar nie altyd begryp nie en ons het nie goed genoeg gekommunikeer om mekaar beter te leer ken en verstaan nie.
Jy gee selfs vir my ‘n huppel in my stap as ek so ‘n fantastiese geselsie hier lees. Ek is baie bly vir die goeie uitslag en verandering. Ek stem saam met jou oor om ‘n boek in die hand te hou en te kan lees. Ek het ‘n boek gekoop wat een van my blog-vriendinne saamgestel het. Vanoggend begin ek hom lees en wraggies dit is so fyn/klein geskryf dat ek nie eers belangstel om die hele boek te lees nie. Ek het vir jare al trivokale lense wat vir my steeds goed werk maar… Ek dink my sig is besig om te verswak(PD kan dit veroorsaak, so ek sal maar dophou.) Ek dink ek moet vir my ook maar so oor die toonbank leesbril begin gebruik. Groete van huis tot huis. Ek trippel en huppel nog steeds.
Toe is ek ook annoniem.
Ja, ek weet nie hoekom my lesers se identiteit skielik verberg word nie. Ek is so bly hierdie operasies is nou verby Ineke, dis regtig ‘n sëen.
Dis goed om te hoor en te weet dit werk. Verbergde ID is net ‘n ekstra veilgheids ding. Ek het net vergeet dat mens onderaan kommentaar. Mens kliek net op WordPress icon en sie daar mens is weer in. Daars ook of jy FB wil gebruik of …kannie onthou wat ander was nie.
Dis waar. Dis darem lekker vir my om te weet met wie ek praat.